• Fado

GaSamen

Fado

De fado

De oorsprong van de fado moet vermoedelijk worden gezocht in Brazilië, waar de zwarte slaven met de lundum hun treurige lot bezongen en uitdrukking gaven aan hun heimwee naar Afrika.

De lundum onderging de invloed van de Braziliaanse modinhas (populaire liedjes) en toen tegen het eind van de 18de eeuw in Lissabon de armen in Alfama en Mouraria deze voorloper van de fado begonnen te zingen, sloop er de karakteristieke klank van de Noord-Afrikaanse muziek en de verwantschap met de klaaglijke Andalusische cante jondo in. Sinds die tijd is de fado het muzikale vehikel voor de Portugese melancholie en saudade bij uitstek.

Severa veroverde in de 1e helft van de 19de eeuw Portugal met de fado; Amália Rodrigues nam in de 2de helft van de 20ste eeuw de rest van de wereld voor haar rekening.

Hun fado, vol smartelijke kreten en door leven en misère ingegeven wanhoop, is nog altijd populair en valt te beluisteren in de fado huizen waar de toeristen groepsgewijs heen gaan. In een ongepolijste vorm wordt hij ook gezongen in de fado-vadio kroegen. Hij heeft ondertussen echter al iets klassieks, lijkt een archaïsme en niet meer helemaal van deze tijd.

De jonge, vaak zeer goede Fadistas zingen met een ander gevoel, de fadomelodieën zijn verrijkt met nieuwe invloeden, de teksten zijn de traditionele eenvoud van de populaire kwatrijnen ontgroeid en vormen nu veelal stukjes poëzie die het zelgen in melancholie en ongelukkige liefde overstijgen.

Enkele hedendaagse fadistas van naam zijn Mafalda Arnauth, Cristina Branco, Camané, Misia, Hélder Moutinho, Marisa, Maria Ana Bobone en Ana Sofia Varela.

En voor wie het niet weet maar andermans gebruiken respecteert, herhalen we hier nog maar eens dat de fado in stilte wordt beluisterd. Wie in gesprek is houdt op met praten. Wie eet houdt op met eten. Wie moet hoesten, hoest later.

In Lissabon ontbreekt het niet aan plekken waar je de fado kunt horen, het gaat er maar om dat je weet wat je zoekt en hoe je moet kiezen. Zo is het in de Barrio Alto zaak de fadohuizen met portier, waar de toeristen samendrommen die door de bussen in de Rua de Loreto worden gedropt, te mijden.

Verder is het vooral een kwestie van geluk hebben en van sfeer, stemming en tijdstip (de fado is een nachtelijke aangelegenheid). Bedenk je ook dat het merendeel van de fadohuizen restaurant is, dat men er laat eet en dat reserveren verstandig kan zijn.

Op de volgende adressen heb je een grote kans een goede fado te horen:

Senhor Vinho
Duur, maar verder valt er niets op aan te merken; gaat terecht door voor het beste fadohuis van de stad.

Adres:
Rua do Meio à Lapa, 18
Tel: 21 397 26 81

Parreirinha de Alfama

Adres:
Beco do Espírito Santo, 1
Tel: 21 886 82 09

Taverna do Embucado

Adres:
Beco dos Curtumes, 10
Tel: 21 886 50 88

Nonô

Adres:
Rua do Norte, 47
Tel: 21 886 79 22

Clube do Fado

Adres:
Rua de São Jão da Praca, 92
Tel: 21 888 26 94

Ga voor fado vadio naar:

A Tasca do Chico
Op maandag en woensdag vanaf 21.00.

Adres:
Rua do Diáro de Notícias, 39

A Taberna do Julião

Adres:
Largo do Peneireiro

Fado Maior

Adres:
Largo do peneireiro

Fermentacão

Adres:
Largo de São Rafael